Önce düşün
Odanın zeminine halı sereceksin, duvar diplerine de şerit çekeceksin.
İkisi için de odayı ölçmen gerekiyor. Ama aynı şeyi mi ölçüyorsun? Halı zemini kaplar, şerit kenarları dolaşır. Bu bölümün bütün konusu bu fark.
Çevre uzunluğu
Bir şeklin çevre uzunluğu, kenarlarının uzunlukları toplamıdır; şeklin etrafında bir tur attığında yürüdüğün yol. Dikdörtgenin karşılıklı kenarları eşit olduğu için 6 cm ve 4 cm kenarlı bir dikdörtgenin çevresi 6 + 4 + 6 + 4 = 20 cm'dir.
Çevre verildiğinde kenarları bulmak için çevrenin yarısını düşün: ardışık iki kenarın toplamı çevrenin yarısıdır. Çevresi 20 cm olan bir dikdörtgende iki kenarın toplamı 10 cm; kenarlar 1 ve 9, 2 ve 8, 3 ve 7, 4 ve 6 ya da 5 ve 5 olabilir. Aynı çevreyle birçok farklı dikdörtgen çizebiliriz. 5 ve 5 olan, bütün kenarları eşit özel bir dikdörtgendir: kare.
Birim karelerle alan
Bir yüzeyi boşluk bırakmadan ve üst üste getirmeden kaplamak için kareler kullanırız; daireler arada boşluk bırakır. Bir şeklin alanı, onu kaplayan birim karelerin sayısıdır.
Kareleri tek tek saymak yerine satırlara bak: Her satırda aynı sayıda kare var. Bir satırda 6, bir sütunda 4 kare varsa alan 6 x 4 = 24 birim kare'dir.
- Alan = satırdaki birim kare sayısı x sütundaki birim kare sayısı
- Birimler: birim kare, santimetrekare (cm²), metrekare (m²). Çevrenin birimi ise cm, m gibi uzunluk birimleridir.
- Alan ve bir kenar verilirse diğer kenarı bölmeyle buluruz: 8 x ■ = 72 ise ■ = 72 ÷ 8 = 9.
Alan ile çevre arasındaki ilişki
Aynı alanlı dikdörtgenlerin çevreleri aynı mıdır? Aynı çevreli dikdörtgenlerin alanları? Tablolara bak: